Gece, kayalık bir burunda yükselen deniz feneri; ışık huzmesi sakin denizin üzerine uzanıyor. — Aynı deniz feneri ışıklı çizgilerle yeniden çizilmiş; ışık huzmesi ölçülü bir koni olarak, gökyüzü ise birbirine bağlanan takımyıldızlarla resmedilmiş.

A4 — Uygulamalı Zekâ

Akıllı Analitik

Veriyi anlamlı kararlara dönüştürmek

Uygulama alanı A4

Daha fazla dashboard, daha iyi kararlar anlamına gelmez. Veri mühendisliği, analitik, görselleştirme ve yapay zekâyı bir araya getirerek karmaşık ve dağınık veriyi insanların gerçekten kullanabileceği bilgiye dönüştürüyoruz.

Karardan sonra gelen içgörü, yalnızca bir rapordur.Yanıt, harekete geçmek için hâlâ zaman varken gelmelidir.

01Ne oldu?
02Neden oldu?
03Şu anda ne oluyor?
04Sırada ne var?
05Ve en önemlisi — şimdi ne yapmalıyız?

Gerçek problemler

Gerçek problemler → Yaklaşımımız

01
Çok sayıda dashboard, çok sayıda doğru
Aynı KPI; finans, satış ve operasyonda farklı hesaplanır. Toplantılar rakamlar üzerine karar almak yerine rakamları uzlaştırmakla geçer.
Yaklaşımımız
Her metrik için tek tanım
Anlamsal bir metrik katmanında her KPI yalnızca bir kez tanımlanır: formülü, filtreleri, ayrıntı düzeyi ve sahibiyle. Tüm dashboard’lar, raporlar ve sorular bu tanımı kullanır.
02
Geç fark edilen sinyaller
Dönüşüm oranındaki bir düşüş ya da iadelerdeki bir artış, haftalar sonra aylık bir değerlendirme toplantısında fark edilir; müdahale fırsatı çoktan kaçmıştır.
Yaklaşımımız
Ne olduğundan nedenine
Metrikler sürekli izlenir. Bir metrik beklenen aralığın dışına çıktığında sistem değişimi bölge, ürün, kanal ve diğer boyutlara ayırır; değişimi hangi segmentlerin yarattığını gösterir.
03
Açıklamak, raporlamaktan zordur
Dashboard’lar bir rakamın değiştiğini gösterir, neden değiştiğini göstermez. Kök neden analizi, veriyi elle kesip biçen birkaç analiste bağlıdır; bu yüzden soruların çoğu hiç yanıtlanmaz.
Yaklaşımımız
Belirsizliğini saklamayan tahminler
Tahminler tek bir sayı olarak değil, alt ve üst sınırlarıyla yayınlanır ve her dönem geçmiş veriler üzerinde geriye dönük test edilir. Planlamacılar, tahmine ne ölçüde güvenebileceklerini bilir.
04
Aksiyona dönüşmeyen içgörü
Doğru bir içgörü bile; harekete geçebilecek kişiye, onun çalıştığı sistemde ve net bir öneriyle ulaşmıyorsa hiçbir şeyi değiştirmez.
Yaklaşımımız
Aksiyon, işin yapıldığı yerde
Alarmlar ve önerilen aksiyonlar, her metriğin sahibine zaten kullandığı araçlarda; beklenen etkisi ve dayanağıyla birlikte ulaşır. Günlük dille sorulan sorular, tanımı ve erişim kuralları belli metriklerden, kullanılan sorgu gösterilerek yanıtlanır.

Bu alanın ürünü

VARDA Lumen

Karar zekâsı

Yalnızca ne olduğunu değil, ne yapılacağını gösterir.

Onaylı metrikler üzerinde karar zekâsı: her KPI için tek tanım, anomali ve kök neden analizi, tahminler ve beklenen etkisiyle önerilen aksiyonlar.

Semantik metrik katmanı
Anomali tespiti ve uyarılar
Kök neden ayrıştırması
Belirsizliği gösteren tahminler

Ürünü inceleyin Demo talep edin

Örnek senaryolar

Senaryolar temsilidir; gerçek müşteri vakalarını anlatmaz.

01
Baskı altındaki perakende marjı
Durum
Bölgesel bir perakende zinciri brüt marjının gerilediğini görüyor, ama bunun fiyatlamadan mı, kampanyalardan mı, tedarikçi maliyetlerinden mi yoksa ürün karmasından mı kaynaklandığını ayırt edemiyor. Her departman toplantıya kendi rakamlarıyla geliyor.
Sonuç
Marj, ortak metrik katmanında tek bir kez tanımlanıyor. Otomatik ayrıştırma, değişimi hangi kategorilerin ve mağazaların yarattığını gösteriyor; kategori yöneticileri bulguları önerilen aksiyonlarla birlikte alıyor.
02
Aralıklarla talep planlaması
Durum
Bir hızlı tüketim ürünleri distribütörü stoklarını, gerçekleşen satışlarla nadiren karşılaştırılan Excel tahminlerine göre planlıyor; sonuçta hem stoksuz kalan ürünler hem de fazla envanter oluşuyor.
Sonuç
Tahminler ürün ve bölge bazında, alt ve üst sınırlarıyla üretiliyor ve her dönem geriye dönük test ediliyor. Planlamacılar, belirsizliğin en yüksek olduğu ürünlere odaklanıyor.
03
Talep kuyruğunda beklemeyen yanıtlar
Durum
Orta ölçekli bir sigorta şirketinde yöneticiler, hasar ve poliçe yenilemeleriyle ilgili rutin soruların analitik ekibi tarafından yanıtlanması için günlerce bekliyor.
Sonuç
Yöneticiler sorularını günlük dille soruyor ve yanıtları, arkasındaki sorguyu da görerek, tanımı belli metriklerden alıyor. Analistler zamanlarını gerçekten kendilerine ihtiyaç duyulan sorulara ayırıyor.

Uyum ve yönetişim

Rol bazlı erişim, satır düzeyinde güvenlik ve her görünümde kişisel verilerin maskelenmesiyle KVKK gereksinimlerini desteklemek üzere tasarlanır.
Denetlenebilirliği desteklemek üzere tasarlanır: her metriğin belgelenmiş bir tanımı, bir sahibi ve kaynağına uzanan lineage bilgisi vardır.
Dil modellerinin kontrollü kullanımını desteklemek üzere tasarlanır: sorular ve üretilen sorgular kayda alınır, yanıtlar kullanıcının görme yetkisi olan verilerle sınırlıdır.
Analizler AB’deki kişilere ait verileri içerdiğinde GDPR gereksinimlerini desteklemek üzere tasarlanır.

Sık sorulan sorular

01Zaten bir BI aracımız var. Değiştirmemiz gerekir mi?

Hayır. Metrik katmanı ve analitik servisler; Power BI, Tableau ya da Superset gibi hâlihazırda kullandığınız BI araçlarını besleyebilir. Değişen şey, her aracın aynı tanımları okuması ve arka planda anomali tespiti, tahminleme ve alarm mekanizmalarının çalışmasıdır.

02Günlük dille sorulan sorulara verilen yanıtlar ne kadar güvenilir?

Dil modeli kendi başına hiçbir hesap yapmaz; soruyu tanımlı metrikler üzerinde çalışan bir sorguya dönüştürür ve bu sorgu yanıtla birlikte gösterilir. Soru tanımlı metriklerin dışında kalıyorsa sistem tahmin yürütmek yerine bunu açıkça belirtir.

03Öneriler neye göre belirleniyor?

Öneriler, her metriğin sahibiyle birlikte tasarlanır: hangi aksiyonların mümkün olduğu, ne kadara mal olduğu ve etkilerinin daha önce nasıl ölçüldüğü. Her öneri beklenen etkisini ve dayanağını gösterir; karar her zaman bir insanda kalır.

04Başlamadan önce neye ihtiyacımız var?

Kaynak sistemlere erişime ve gerçek bir karar için önem taşıyan, sınırlı sayıda metriğe. Veri kalitesi sorunları süreç içinde mutlaka ortaya çıkar; platform bu sorunları bir grafiğin içinde saklamak yerine görünür kılacak ve takip edecek şekilde tasarlanmıştır.